حجت‌الاسلام سید محمد قائم‌مقامی استاد دانشگاه و حوزه در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس به کودتای 28 مرداد علل و پیامدهای آن اشاره و ضمن تشریح و تحلیل کودتای آمریکای 28 مرداد به شباهت‌ها و تفاوت‌های این کودتا با فتنه 88 پرداخت.

وی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به زمینه بروز کودتای 28 مرداد، اظهار داشت: اگر بخواهیم پیشینه کودتای 28 مرداد را بررسی کنیم، باید دوران مشروطه را بازخوانی کنیم چرا که کودتای 28 مرداد حاصل مشروطه بوده است.

این استاد حوزه، مقطع مشروطیت را دورانی مهم و تاثیرگذار در تاریخ ایران توصیف کرد و گفت: در دوران مشروطیت شرایطی بوجود آمد که علمای اسلام به ضرورت تحول در حکومت سیاسی ایران تاکید کردند. علمای دوران مشروطیت نارضایتی خود را از دوران قاجار بروز دادند و علت عدم رضایت را نزدیکی حکومت وقت را به جهان سلطه و کشورهای غربی اعلام کردند.

قائم‌مقامی افزود: علما در دوران مشروطیت معتقد بودند که حکومت وقت کشور را در اختیار سلطه غرب و مفاسد غربی قرار داده است.

وی از واکنش دولت وقت انگلیس همراه با ایادی غرب در داخل کشور به علمای تحول‌خواه در حکومت وقت دوران مشروطیت یاد کرد و گفت: علمای حامی مشروطیت می‌گفتند که باید انتخابات و جمهوریت حول محور احکام اسلام در کشور استفاده شود اما نباید کشور مسلمان ایران زیر سلطه انگلیس و آمریکا باشد و بتواند استقلال حداقلی سیاسی خود را محفوظ کند.

* جریان کمونیستی و جریان ملی مذهبی‌ها برای رسیدن به قدرت تکاپو می‌کردند

این استاد دانشگاه و حوزه با اشاره به مخالفت روشنفکران، ملی‌گراها و مذهبی‌ها با حکومت قاجاریه، تصریح کرد: بعد از دوران صفویه که تشیع در حکومت به رسمیت شناخته شد، مدیریت سیاسی و ساختاری کشور به لحاظ تئوریک متفاوت شد و حاکمان شیعه اعلام کردند که باید یک کشور شیعه و مسلمان داشته باشیم و این گفته آنها با نظریه دهکده جهانی غرب در تضاد بود.

قائم‌مقامی با بیان اینکه بر اساس نظریه دهکده جهانی غرب حضور عالم و پادشاه در حکومت بی‌معنا بوده و بایستی پادشاهان بر جهان حکومت می‌کردند.

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه گفت: غرب برای ترویج سلطه به ایران به سرعت علیه جریان مشروطیت وارد شده و علما را به عنوان خطری برای غرب کنار گذاشت و برای تطبیق حکومت ایران با مدرنیته رضاخان را در ایران منسوب کرد تا دستورات غرب را در کشور اجرایی کند. غربی‌ها به رضاخان گفته بودند که حکومت شما ادامه حکومت کوروش و داریوش است و شما دیگر کاری به تاریخ اسلام نباید داشته باشید.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه جریان کمونیسم با حضور جریان حزب توده، از شهریور ماه 1320 تا 1332 با هدف کمونیستی کردن کشور و گرایش آن به شوروی تلاش می‌کرد تا اهداف خود را در ایران محقق کند، گفت: جریان ملی‌گرایی با ریشه غربی از دیگر جریان‌هایی بود که در دوران آیت‌الله کاشانی فعالیت می‌کرد و تلاش داشت با روشنفکران و مذهبی‌ها برای رسیدن به قدرت، رقابت کند.

قائم‌مقامی افزود: بعد از جنگ جهانی اول در حالی که غرب موفقیت‌هایی را به دست آورده و عثمانی‌ها را شکست داده بود، بر این اعتقاد بود که باید کشورهای اسلامی به سیستم حکومتی قبل از اسلام که همان سیستم حکومتی پادشاهی بود، بازگردد.

این استاد حوزه به فعالیت جریان ملی‌گرا،مذهبی‌ها و روشنفکران در بین سال‌های 1320 تا 1332 اشاره کرد و گفت: جریان مذهبی به نوعی با جریان ملی‌گرا همکاری می‌کرد که نمونه بارز آن بحث ملی شدن صنعت نفت بود که در این ماجرا علما از جمله فدائیان اسلام و آیت‌الله کاشانی حضور داشتند اما متاسفانه همه چیز به اسم مصدق تمام شد.

* تصور غلط مقبولیت مردمی، موجب سقوط دولت مصدق شد

وی با بیان اینکه مصدق تصور می‌کرد که از مقبولیت مردمی برخوردار است، گفت: مصدق به خاطر توهمی که داشت آیت‌الله کاشانی را تنها گذاشت در حالی که فراموش کرده بود مردم به واسطه روحانیت با وی همکاری کردند. مصدق فکر می‌کرد از محبوبیت مردمی برخوردار است و می‌تواند کشور را اداره کند.

قائم مقامی با بیان اینکه غربی‌ها برای برخورد با ایران اختلاف نظر داشتند اما در اینکه باید حکومت ایران زیر نظر غرب باشد، متحد بودند، گفت: غربی‌ها بر اساس اعتقاداتی که داشتند به سرعت در مقابل ایران متحد شدند و علیه حکومت ایران اقدام کردند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: غرب برای اینکه به ایران تسلط داشته باشد، به این نتیجه رسید که محمدرضاخان را در ایران به قدرت برساند در حالی که محمدرضا شاه،محمدرضای سابق نبود. چرا که این بار با کمک مستقیم آمریکا و انگلیس در به قدرت رسیده بود؛ محمدرضاخان باتوجه به ماموریتی که از غرب گرفته بود ارتباط حکومت با روحانیت را به طور کامل قطع کرد.

قائم‌مقامی با بیان اینکه غرب در کودتای 28مرداد پیروزی جدیدی برای خود جهت کنترل و تسلط بر ایران پیش‌بینی کرده بود، بعد از کودتای 28 مرداد حکومت غیردینی که هیچ ارتباطی با روحانیت نداشت و کاملا خود را مدیون آمریکا می‌دانست در ایران به قدرت رسید.بعد از این کودتا قرار شده بود که تجربه حکومت آمریکایی‌ در ایران به اجرا گذاشته شود .

* کودتای 28 مرداد سرآغازی بر حکومت آمریکا در ایران محسوب می‌شد

وی کودتای 28 مرداد را سرآغازی بر حکومت آمریکا در ایران توصیف کرد و ادامه داد: باید به این نکته اشاره کنیم که کودتا گرچه یک فتنه است، اما یک انقلاب که مردم در آن دخیل باشند، نیست. در کودتا دشمن تلاش می‌کند تا با برخی از افراد ارتباط بگیرد و از طریق آنها علیه حکومت اقدام کند به طور مثال در کودتای 28 مرداد نیروهای نظامی با تانک در خیابان‌های تهران حرکت می‌کردند.

این کارشناس مسائل دینی در پاسخ به این سؤال که تفاوت و شباهت فتنه با کودتا چیست، به فتنه سال 88 اشاره کرد وگفت: فتنه اخیر که انقلاب اسلامی ایران را تهدید می‌کرد، یک شبه کودتا بود با این تفاوت که برخورد سخت‌افزاری با نظام نمی‌کرد و تنها به مقابله نرم‌افزاری بسنده کرده بود و به نظر من حوادث اخیر یک کودتای نرم بود.

* برخورد با استقلال سیاسی و اعتقادات دینی ملت ایران هدف مشترک دشمنان در کودتای 28 مرداد و فتنه 88 است

وی اهداف دشمنان را از کودتای 28 مرداد 1332 و فتنه سال 88 دارای شباهت‌های فراوانی دانست و گفت: برخورد با استقلال سیاسی و اعتقادات دینی مردم ایران مهمترین اهداف دشمنان بوده است. سرمایه‌گذاری مالی آمریکا از جمله شباهت‌های کودتای 28 مرداد با فتنه 88 بود.

قائم‌مقامی خاطرنشان کرد: قبل از پیروزی انقلاب اسلامی رژیم اسرائیل در منطقه خاورمیانه تشکیل شده بود و آمریکا با کودتای 28 مرداد تلاش می‌کرد تا حکومتی در ایران در قدرت باشد که همکاری کافی با رژیم اسرائیل را داشته باشند هماهنگ کردن حکومت ایران با رژیم اسرائیل از جمله اهداف کودتای 28 مرداد بود در حالی که حکومت ایران قبل از انقلاب اسلامی از ترس علما جرات ارتباط آشکارا با رژیم اسرائیل را نداشت.

وی اضافه کرد: انقلاب اسلامی ماهیت رژیم شاه را برای جهانیان روشن کرد.پیروزی انقلاب اهداف آمریکا را از کودتای 28 مرداد روشن کرد و اگر انقلاب به پیروزی نمی‌رسید شاید هیچ گاه اهداف آمریکا از کودتای 28 مرداد روشن نمی‌شد.

* پیروزی انقلاب اسلامی پاسخی به کودتای 28 مرداد بود

این استاد دانشگاه با بیان اینکه انقلاب اسلامی اهداف مشروطه‌خواهان را دوباره به جهانیان مطرح کرده است و این برای حامیان کودتای 28 مرداد غیرقابل پذیرش است، افزود: نکته مهم این است که بعد از انقلاب اسلامی علما با قدرت و اشرافیت بیشتری فعالیت می‌کردند و این مسئله آمریکا را آزار می‌داد تا اینکه آنها کودتاهای متفاوتی را علیه ملت ایران به کار گرفتند که از جمله آن کودتای نوژه بود.

قائم‌مقامی با بیان اینکه 30 سال تجربه انقلاب اسلامی به آمریکا ثابت کرده بود که برخورد سخت‌افزاری با ملت مسلمان ایران به جهت ایدئولوژی مستحکم آنها نتیجه‌بخش نیست، به فتنه دشمنان در انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم اشاره کرد و گفت: دشمن در کودتای نرم 88 تلاش کرد تا تمامی مخالفان جمهوری اسلامی ایران را ذیل یکی از کاندیدای ریاست جمهوری به اتحاد برساند و از طریق آن یک جریان برای برخورد با نظام تشکیل دهد.

* آمریکا در فتنه 88 و کودتای 28 مرداد اهداف مشترکی را دنبال می‌کرد

این استاد دانشگاه با بیان اینکه در طول انقلاب اسلامی آمریکا تلاش فراوانی برای به قدرت رسیدن عوامل خود اعمال کرد، گفت: در انقلاب‌های مخملی غربی‌ها تلاش کردند تا یک نفر را به عنوان نماینده خود و نماینده معترضان معرفی کنند و بعد از شکست آن فرد به بهانه‌های مختلف زمینه‌های آشوب و اغتشاش را جهت براندازی نظام مستقر اجرایی کنند؛ آمریکا اهدافی را که در کودتای 28 مرداد به ‌آن نرسیده بود در فتنه‌88 دنبال می‌کرد .

قائم‌مقامی پیروزی انقلاب اسلامی را بزرگترین شکست طراحان کودتای 28 مرداد دانست وگفت: در فتنه 88 نیز مردم با هوشیاری خود دشمن را شناختند و با تبعیت از مقام معظم رهبری بار دیگر آنها را از رسیدن به اهداف خود ناکام گذاشتند.