حاتمی کیا در برنامه راز ضمن گلایه از اینکه دستش در ساخت فیلم جنگ باز نیست گفت: برایم جای افسوس دارد که چرا نمی توانم درباره شخصیتی چون احمد متوسلیان فیلم بسازم.   

به گزارش مشرق، ابراهیم حاتمی کیا نویسنده و کارگردان و حسین بهزاد پژوهشگر دفاع مقدس شب عید فطر میهمان برنامه راز بودند و با نادر طالب زاده به گپ و گفت نشستند.

 در این برنامه که بدون تعارفات مشهور برنامه های تلویزیونی به مسائل فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی می پردازد، ابراهیم حاتمی کیا از اینکه دست فیلم سازان انقلاب در پرداختن به موضوعات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بسته است گلایه کرد و با اشاره به شخصیت حاج احمد متوسلیان به عنوان نمونه گفت:« من بار ها شده است که حسین بهزاد[درباره این آدم یعنی متوسلیان]با من حرف زده است و من سحر شدم. بارها شده است که در دانشگاه ها آمده ام و درباره این آدم حرف زده ام و بدون نام بردن بچه ها سحر شده اند. آنقدر درباره این آدم تعارف کرده ایم که الان می پرسیم آیا او زنده است؟آیا شهید شده است؟ کسی به دنبالش رفته است؟ چرا من نمی توانم درباره «متوسلیان» فیلم بسازم؟

نادر طالب زاده مجری برنامه در تایید گفته‌های حاتمی‌کیا، اضافه کرد: دیدن عمق میدان و جراحی کردن دردها بر عهده هنرمندانی است که دغدغه هنر متعهد دارند و هیچ ربطی به آن مسئول ندارد چرا که او حتما غواص این بحر نیست.

حاتمی کیا با بیان اینکه ارادت او به برنامه لراز» به خاطر بیان حرف‌هایی است که برخلاف برخی برنامه‌های تلویزیون از قبل طراحی نشده، و همه آن چیزهایی است که باید مطرح و برایش برنامه‌ریزی شود، در ادامه تاکید کرد: واقعیت این است که گویا باید فارسی‌وان بیاید تا هول شویم و اجازه بدهند که ما هم حرف‌هایمان را در فیلم‌هایمان بگوییم و تا حدی پیش برویم که برای خنثی کردنش حتی چینش‌ها را هم مثل آن (در اینجا فارسی 1) بکنیم. خدا پدر فارسی‌وان را بیامرزد که آمد تا مسئولان ما هم تکانی بخورند؛ و می گویم ای کاش هفت هشت ماهواره دیگر ساخته شود تا ما قدرتمندتر شویم. این البته همیشگی است و ما همواره در حال پاتک هستیم.

وی با اعتراض و طرح این پرسش که چرا فقط در مواقعی خاص به هنرمندان اجازه طرح گفته‌هایشان داده می‌شود، بیان کرد: این اوضاع در حالی پیش می‌آید که نظام آنقدر قوی هست که من بتوانم نقدهایم را بکنم و اگر این اتفاق نمی‌افتد، به خاطر سیستمی است که ناظر است و فوق‌العاده فشل شده است.

از محاصره یکساله آبادان تا محاصره 90 روزه استالینگراد
حسین بهزاد پژوهشگر دفاع مقدس و صاحب آثار ماندگاری چون «همپای صاعقه» و «ضربت متقابل» که به عنوان اولین نمونه های تاریخ نویسی از یگان های عملیاتی است و به شیوه ای مستند و دقیق وقایع جنگ را از دید یک یگان عملیاتی روایت کرده میهمان دیگر برنامه بود.
 بهزاد نامی از همکارش که در پدید آورندگی این آثار با او شریک بوده است، یعنی "گلعلی بابایی"نیز می برد و در ادامه حرفهایش اشاره ای به تاریخ مستند و متاسفانه مغفول جنگ می کند.
 او به حماسه محاصره و مقاومت آبادان اشاره می کند و آن را با استالینگراد مقایسه و می گوید:بعد از سی امین سال جنگ هنوز یک فیلم درباره یک سال محاصره آبادان نداریم.اما درباره محاصره 90 روزه استالینگراد این همه فیلم سینمایی ساخته شده است و می شود، در حالی که در استالینگراد بیش از سه چهارم جمعیت شهر تخلیه شده بودند و آبادان همه جمعیت خود را در محاصره با خود داشت.
بهزاد در ادامه با انتقاد از مشکلات پیش روی فیلمسازان دفاع مقدس می گوید: آنهایی که ژنرال های سینمای جنگ را بی انگیزه می کنند باید جوابگو باشند.

اسناد و کتابهای جنگ برای خمره ترشی یا...
حسین بهزاد در ادامه یکی از کتاب هایش را در دست گرفت و به محتوای برخی از سینمایی های جنگی اشاره کرد که نسبت به واقعیات و اسناد جنگ بی اعتنا هستند و نتیجه این می شود که تصویرشان با واقعیت جور در نمی آید و بعد با اشاره به آثار ارزشمند تحقیقاتی و اسناد گلایه کرد: اینها را در می آوریم که چه کنیم؟ خمره ترشی بیندازیم؟ دلمان به جایزه و تقدیر خوش باشد؟
ابراهیم حاتمی کیا در ادامه سخنان بهزاد حرف های او را درباره اهمیت واقعیات و مستندات جنگ تایید و به بخشی از روایات بهزاد درباره سختی های فتح خرمشهر اشاره کرد و گفت:نیرویی که فانسقه ندارد، قمقمه ندارد،لباس نظامی ندارد.... هیچی ندارد و قرار است که یک خط را یک شب نگه دارد ولی هفت شب دربرابر آن تانک ها مقاومت می کند؛ اینها سینما است. من وقتی بهزاد این را تعریف می کرد مو به تنم سیخ می شد.

خاکستر سبز
در ادامه برنامه راز به یکی از فیلم های حاتمی کیا که با نگاه به مخاطب خارجی ساخته شده بود اشاره شد. فیلم "خاکستر سبز" را حاتمی کیا درباره بوسنی ساخت که البته آنچنان که باید مورد توجه مسئولین فرهنگی قرار نگرفت. حاتمی کیا درباره فیلمش گفت:بیشترین تاثیرم را[در خاکستر سبز] از همان مستند "خنجر و شقایق"[ساخته نادر طالب زاده] گرفتم.
حاتمی کیا در ادامه در پاسخ به سخن طالب زاده درباره اینکه این فیلم در شرایط در جریان بودن جنگ بوسنی ساخته شده است گفت:ما فکر می کردیم که بعد از جنگ ماموریت جهادی تمام شده است ولی ماجرای بوسنی صحنه را باز کرد و دشمن هم وسیع تر شد و در آن فضا شامه ام به آن سمت کشیده شد.
من زمانی که خواستم این فیلم را بسازم که سارایوو در محاصره بود و ما اولین کشوری بودیم که درباره بوسنی فیلم ساخت.با بچه های بوسنی نشستم و نتیجه اش شد این فیلم.
در بسیاری از صحنه های فیلم بازیگران خود بچه های بوسنیایی هستند که در حال آوارگی سر صحنه فیلم من حاضر می شوند؛ گریه می کردند همه می دانستند چه کنند و اتوماتیک سر جای خودشان قرار می گرفتند.
حاتمی کیا اینجا هم از تلخی های کار در زمان ارائه اش می گوید: به این فیلم کج اندیشی شد، گفته شد که در این فیلم نظربازی کرده اند. بابا! این زبان اشاره است. من در تهران فیلم را برای مرد شماره دو بوسنی که به ایران آمده بود به نمایش گذاشتم و از او پرسیدم که فکر نمی کنید که سوء برداشت شده؟ گفت من را امتحان می کنی؟ گفتم نه این حرفی است که اینجا می زنند.گفت مگر غیر از این است که این[ماجرای عاشقانه فیلم] یک اشاره بود.

تک یاخته ای شده ایم
وی از شرایط ساخت خاکستر سبز می گوید: با خودم شرط کردم که تا من نروم و سر سفره اینها[بوسنیایی ها] ننشینم و با آنها ارتباط برقرار نکنم درباره این ماجرا فیلم نمی سازم. اما رفتم و دیدم که، نه اینها برادر و خواهرهای جدا افتاده ما هستند.
حاتمی کیا در پایان حرفهایش به یکی از فیلمهایی که شروعش نکرده [نت فالش] و درباره یازدهم سپتامبر بوده اشاره کرد و درباره موضع گیریش دربرابر تهاجم دشمن به انقلاب گفت: ما وقتی در موضع دفاع می افتیم لحنمان منفعلانه می شود. وقتی من مانیفست خودم را بگویم گوش ها و چشم های بینا خودشان حرف را می فهمند.
ما اگر همان را که هستیم بروز دهیم باطل السحر خیلی از آن چیزهایی است که علیه ملت و انقلاب ما می سازند. باید ایدئولوگ ها بیایند حرفها را بگویند تا فیلم ساز حرف بزند.در حالی که این حرفها زده نمی شود وضعیت طوری می شود که ما تک یاخته هایی می شویم که تک تک عمل می کنیم. ما خاکستر سبز را می سازیم ولی حتی زیرنویس هم نمی شود.