رسول موحدیان سفیر ایران در لندن اخیراً در گفتوگویی با مجله انگلیسی زبان Echo of Islam (صدای اسلام) نگاه دیپلماسی ایران را نسبت به تحولات کنونی اروپا و امریکا تشریح کرده است. وی در این مصاحبه به پرسشهایی درخصوص چشمانداز روابط با اروپا، روند مذاکرات هستهای و... پاسخ داده است که در ادامه میخوانید:
* بهعنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در انگلستان چشم انداز روابط ایران و اروپا در سالهای آینده را چگونه میبینید؟
روابط تجاری ما با اتحادیه اروپایی که زمانی بزرگترین شریک ما بود به تدریج به سمت بازارهای شرق تغییر جهت داده است. اروپاییها خود در این تغییر مسیر سهیم بودهاند. ایران در حال حاضر با تحکیم قدرت منطقهای خود، از ظرفیت خوبی برای روبهرو شدن با روندهای متغیر گوناگون و مدیریت روابطی با ثبات با کشورهای اروپایی بر اساس احترام و منافع متقابل برخوردار است. پیش نیاز چنین مناسباتی آذین کردن روند تصمیمسازی اروپایی با عنصر جسارت و دیدگاه واقعی است، روندی که به آرامی در حال شکل گرفتن است.
* آیا کشورهای 1+5 این آمادگی را دارند که پس از روی کار آمدن دولت اوباما با جمهوری اسلامی ایران بر اساس احترام و تفاهم متقابل وارد مذاکراتی جدی شوند؟
سیاست جمهوری اسلامی ایران در دفاع حقوقی و سیاسی از ظرفیتها و حق هستهای خود تاکنون قرین موفقیت بوده و پیشرفتهای شگرف ما موجب تغییر دیدگاهها در بین کشورهای 1+5 شده است و این روند همچنان ادامه دارد. پس از چند ماه وقفه در گفتوگوهای داخلی 1+5 در سال گذشته، آنها جلسهای را در پایان بهمن 87 در فرانکفورت برگزار کردند که کشورهای روسیه، چین و آلمان در آن با تحریمهای بیشتر مخالفت کردند. این گروه همچنین موفق نشد جلسه از پیش تعیین شده خود در 30 اسفند سال 87 در لندن را برگزار کند، علیرغم اینکه ایران آماده پیشبرد مذاکرات بر اساس منطق و احترام بود. 1+5 در مجموع چندین نوبت از انجام مذاکره به بهانههای مختلف طفره رفت و حصول به اجماع در بین خود بر اساس انگارههای قبلی را مشکل یافت. همانطور که میدانید امریکاییها در حال حاضر چنین وانمود میکنند که در حال تجدید نظر در سیاستهای خود بوده و این در حالی است که تلاش میشود موضوع هستهای ایران با سایر موضوعات نامربوط راهبردی دیگر مرتبط شود. اینکه امریکا و 1+5 در مجموع چقدر بتوانند به شکل گرفتن بنیانی محکم برای رسیدن به درک و احترام متقابل با ایران کمک کنندهنوز نیازمند زمان بیشتری است.
* دولت انگلستان بطور مشخص از سیاستهای امریکا در قبال ایران در طی سالهای گذشته تبعیت کرده است. ارزیابی شما از سیاست انگلیس با توجه به تغییر در دولت امریکا چیست؟
روابط بین ایالات متحده امریکا و انگلستان نوع ویژهای از روابط فیمابین دو کشور است که به دلایل متعدد شاید نمونه مشابه دیگری برای آن نتوان یافت. همسویی منافع و مشابهتهای تاریخی بین این دو کشور را نباید لزوماً به معنی تبعیت یکی از سیاستهای دیگری دانست، در عمل امریکا و انگلستان در موضوعات معتنابهی دارای اختلاف نظر بودهاند، همینطور که در حال حاضر در موضوعاتی همچون مناقشه عراق و افغانستان و یا بحران جاری مالی اقتصادی غرب اختلاف نظر دارند. انگلستان با مقاومت در برابر «سیاست تغییر» دولت جدید امریکا دلایل مربوط به خود را برای مخالفت با منافع منطقهای و بین المللی ایران داشته و سعی میکند ضمن تطبیق خود با شرایط متحول کنونی، دولت جدید امریکا را نیز در عمل متقاعد سازد. به وضوح میتوان دید که روابط بین این دو کشور دستخوش تحولاتی گردیده و در دورهای که بحران مالی اقتصادی غرب وجه غالب مناسبات را تشکیل میدهد، روابط انگلستان با امریکا از سطح «روابطی ویژه» به نوعی از «مشارکت خاص» تنزل یافته است.
* یک ذهنیت عمومی گستردهای در مورد نقش انگلستان وجود دارد که این کشور به یک راهحل مذاکراتی دیپلماتیک در خصوص موضوع هستهای ایران باور نداشته و تاکنون نیز حرکت سازندهای در قبال ایجاد فضای مناسب برای انجام مذاکرات از خود بروز نداده است. آیا فکر میکنید که این سیاست در سالهای آینده هم ادامه خواهد داشت؟
- این امری پنهانی نیست که انگلستان در بین کشورهای 1+5 به دلایل مختلف مواضع افراطی در قبال موضوع هستهای ایران داشته است و هنوز بطور رسمی آن را ادامه میدهد. تحت شرایط بین المللی جدید، این کشور با یک انتخاب مواجه است و البته اگر مایل به تأمین منافع خود باشد باید رویکردی مثبت در پیش گیرد. اخیراً در برخی محافل سیاسی این کشور صداها و نظرات متفاوتی به گوش میرسند که خواهان تغییر سیاستها نسبت به ایران هستند و فکر میکنم این به نفع دو کشور و جهان باشد که تبدیل این نظرات و دیدگاههای جدید به چشم اندازهایی واقعی خیلی بطول نینجامد. در حال حاضر نگرش عمومی در داخل 1+5 بهدلایل مختلف تغییر کرده و انگلستان نیز از این فرصت برخوردار است تا موضع خود را به نفع حصول به یک تفاهم جمعی مشترک و همزمان اجتناب از تأثیرات سوء بر روابط فیمابین تصحیح نماید.
* بنظر میرسد که ذهنیت موجود در انگلستان در قبال ایران عمدتاً مبتنی بر یک رویه متصلب و قدیمی باشد که این کشور در تقابل با کشورهای اسلامی و در حال توسعه داشته است. چگونه این نگرش میتواندبه انگلستان در بازسازی روابطش با ایران کمک کند؟
- توفیق کشورها تا حدود زیادی به درک سرشت تحولات بین المللی جاری و چشم اندازهای آتی آن و همچنین توانایی همسازی و واکنش مؤثر به چنین تحولاتی وابسته است. ایران با درک مسئولیت کامل همواره آماده تعامل و باز تعریف روابط خود با انگلستان بوده و در شرایطی که ما و جهان در مسیر تحولات سریع قرار داریم، جمهوری اسلامی ایران بازیگر مهم جهان در حال تغییر کنونی باقی خواهد ماند. |